Χάσμα ανάμεσα στα εθνικά σχέδια για τη μικροβιακή αντοχή και στην εφαρμογή τους καταγράφει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, που παρουσίασε τη Δευτέρα στοιχεία ετήσιας έρευνας. Παρότι οι περισσότερες χώρες έχουν πλέον σχέδιο δράσης, μόλις 42 διαθέτουν χρηματοδοτούμενα προγράμματα που έχουν τεθεί σε εφαρμογή.
Η έρευνα αυτοαξιολόγησης διεξάγεται από τον ΠΟΥ μαζί με άλλους διεθνείς οργανισμούς. Καταγράφει πρόοδο στον σχεδιασμό, αλλά καθυστερήσεις στην πρόληψη των λοιμώξεων, στη διάγνωση και στην κατάλληλη χρήση των αντιμικροβιακών, οι οποίες αφήνουν τον κόσμο πίσω από τους στόχους για το 2030.
Η μικροβιακή αντοχή εμφανίζεται όταν βακτήρια και άλλοι μικροοργανισμοί μεταβάλλονται και δεν ανταποκρίνονται πλέον στα φάρμακα που προορίζονται για την αντιμετώπισή τους. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η κακή και η υπερβολική χρήση αντιβιοτικών και άλλων φαρμάκων επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία.
Η επέκταση των προγραμμάτων δεν αρκεί χωρίς εφαρμογή
Στον τομέα της πρόληψης και του ελέγχου λοιμώξεων, 128 χώρες διαθέτουν πλέον εθνικά προγράμματα. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδίδει το RFI, μόνο 69 τα έχουν εφαρμόσει σε εθνική κλίμακα, όταν ο συμφωνημένος στόχος για το 2030 είναι το 90% των χωρών.
Ανάλογη απόσταση καταγράφεται στις εργαστηριακές δυνατότητες. Ενώ 131 χώρες αναφέρουν ότι διαθέτουν εθνικό εργαστήριο αναφοράς ικανό να ελέγχει την αντοχή στα αντιβιοτικά σε κοινά βακτήρια, μόνο 66 μπορούν να ελέγχουν την αντοχή τόσο σε βακτήρια όσο και σε μύκητες.
Τα συστήματα επιτήρησης έχουν επίσης επεκταθεί: 113 χώρες παρακολουθούν τη χρήση αντιβιοτικών και 109 την αντοχή, έναντι 65 και 39 αντίστοιχα το 2017. Μόνο 21 χώρες, όμως, αναφέρουν ότι συνδυάζουν τα δύο σύνολα δεδομένων. Κατά τον ΠΟΥ, αυτή η σύνδεση είναι απαραίτητη για να κατανοηθεί πώς η χρήση των φαρμάκων επηρεάζει την αντοχή και να σχεδιαστούν αποτελεσματικότερες παρεμβάσεις.
Ο ΠΟΥ ζητά χρηματοδότηση και ενίσχυση της διάγνωσης
Η τεχνική υπεύθυνη του ΠΟΥ Πραβάρσα Πρακάς τόνισε ότι οι χώρες πρέπει πλέον να περάσουν από τα σχέδια στην υλοποίηση. Το 2024, τα κράτη συμφώνησαν ότι έως το 2030 τουλάχιστον το 60% των χωρών θα πρέπει να διαθέτει χρηματοδοτούμενα εθνικά σχέδια κατά της μικροβιακής αντοχής.
Ο ασκών χρέη διευθυντή του αρμόδιου τμήματος του ΠΟΥ, Ζαν Πιερ Νιεμαζί, προειδοποίησε ότι ιατρικές πράξεις που σήμερα θεωρούνται δεδομένες γίνονται πολύ πιο επικίνδυνες όταν τα αντιμικροβιακά παύουν να λειτουργούν. Επισήμανε επίσης ότι η ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών δεν συμβαδίζει με την εξάπλωση της αντοχής. Οι ανθεκτικές στα φάρμακα λοιμώξεις προκάλεσαν περισσότερους από ένα εκατομμύριο θανάτους και συνέβαλαν σε σχεδόν πέντε εκατομμύρια το 2021.
Για την ενίσχυση της διάγνωσης, ο ΠΟΥ δημοσίευσε δύο εργαλεία: ένα με τις απαραίτητες διαγνωστικές εξετάσεις και ένα με εργαστηριακές διαδικασίες. Ο στόχος για το 2030 είναι το 80% των χωρών να μπορεί να ελέγχει την αντοχή σε επιλεγμένα βακτήρια και μύκητες. Όπως υπογράμμισε η Σίλβια Μπερτανιόλιο, επικεφαλής της αρμόδιας μονάδας επιτήρησης και εργαστηριακής ενίσχυσης του ΠΟΥ, χωρίς εξετάσεις οι γιατροί αντιμετωπίζουν λοιμώξεις χωρίς να γνωρίζουν την αιτία τους ή ποιο αντιβιοτικό θα είναι αποτελεσματικό.
- Μόλις 42 χώρες έχουν χρηματοδοτήσει και εφαρμόσει τα εθνικά σχέδιά τους κατά της μικροβιακής αντοχής.
- Μόνο 66 χώρες μπορούν να ελέγχουν την αντοχή τόσο σε βακτήρια όσο και σε μύκητες.
- Μόνο 21 χώρες συνδυάζουν δεδομένα για τη χρήση αντιβιοτικών και την αντοχή.
- Ο στόχος για το 2030 προβλέπει χρηματοδοτούμενα σχέδια δράσης τουλάχιστον στο 60% των χωρών.































