Ανοίγει ο δρόμος για την επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI). Η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026 τη σχετική NAVTEX για το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo». Η αγγελία ισχύει έως τις 6 Μαρτίου 2027. Προηγήθηκε την ίδια ημέρα η απόφαση αδειοδότησης του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη. Το πλοίο βρίσκεται αγκυροβολημένο εδώ και περίπου δέκα ημέρες στο λιμάνι του Ηρακλείου. Οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα από τα ανοικτά της Κάσου, εκεί όπου διακόπηκαν τον Ιούλιο του 2024.
- Η NAVTEX για το «Abeille Marengo» καλύπτει το διάστημα από 6 Νοεμβρίου 2026 έως 6 Μαρτίου 2027.
- Την αδειοδότηση είχε ζητήσει η γαλλική Nexans για λογαριασμό της εταιρείας GSI, κυρίας του έργου.
- Οι έρευνες θα ξεκινήσουν από την περιοχή της Κάσου, όπου οι προηγούμενες εργασίες σταμάτησαν τον Ιούλιο του 2024.
- Διπλωματικοί κύκλοι θεωρούν βέβαιη την έκδοση τουρκικής αντι-NAVTEX.
Η διακοπή του 2024 στην Κάσο προηγήθηκε της νέας προσπάθειας
Ο προηγούμενος γύρος ερευνών γινόταν με το ιταλικό ερευνητικό πλοίο «Ievoli Relume». Σύμφωνα με το «Βήμα», σταμάτησε τον Ιούλιο του 2024, όταν εμφανίστηκαν τουρκικά πολεμικά πλοία στα ανοικτά της Κάσου. Ακολούθησε παρατεταμένη αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο χώρες.
Στο μεσοδιάστημα η Άγκυρα δεν μετακινήθηκε από τις θέσεις της. Επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 και τις συντεταγμένες που έχει καταθέσει στον ΟΗΕ για να διεκδικήσει θαλάσσιες ζώνες στην περιοχή. Η Ελλάδα απορρίπτει το μνημόνιο ως παράνομο. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επανέλαβε πρόσφατα την απαίτηση για «συνεννόηση» και «γραπτή έγκριση» των εργασιών. Επιδιώκει έτσι, κατά το «Βήμα», να καταστήσει σαφές ότι κανένα ενεργειακό έργο στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς τουρκική εμπλοκή.
Το ζήτημα απέκτησε και γαλλική διάσταση. Ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος Meridiam κατέχει την πλειοψηφία στο έργο GSI, άρα το Παρίσι έχει άμεσο εμπορικό συμφέρον στην υλοποίησή του. Η γαλλική πλευρά συμμετείχε σε διπλωματικές επαφές με την Άγκυρα για να αποτραπεί νέα αντιπαράθεση γύρω από τις έρευνες.
Αδειοδότηση και NAVTEX ολοκληρώθηκαν μέσα στην ίδια ημέρα
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, «ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου». Η διυπουργική Επιτροπή Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ) γνωμοδότησε θετικά και στη συνέχεια ο υπουργός Εξωτερικών υπέγραψε την απόφαση. Το ερευνητικό πλοίο ζήτησε έπειτα την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους, η οποία, όπως σημειώνει το υπουργείο, «εκδόθηκε αμέσως».
Η NAVTEX αφορά το Ανατολικό και το Νοτιοανατολικό Κρητικό Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο. Ορίζει γραμμή συντεταγμένων που ξεκινά από τις νοτιοανατολικές ακτές της Κρήτης και φτάνει στα ύδατα ανατολικά της Ρόδου και νότια των Δωδεκανήσων. Τμήμα της περιοχής ερευνών βρίσκεται εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων, εντός δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η Αθήνα επιμένει ότι η αδειοδότηση θαλάσσιων ερευνών σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας ανήκει αποκλειστικά στις ελληνικές αρχές.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι τυχόν ενημέρωση της Τουρκίας για τις κινήσεις του πλοίου δεν αποτελεί αίτημα άδειας. Δεν αναγνωρίζει ανταγωνιστικές θαλάσσιες διεκδικήσεις ούτε δικαιώματα τρίτων χωρών και δεν παράγει νομικές συνέπειες.
Η αντιπολίτευση ζητά εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθεί η Κάσος
Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου, σχολίασε ότι εκδόθηκε η «μετά βαΐων και κλάδων προαναγγελθείσα» NAVTEX. Όπως είπε, «το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει η κυβέρνηση είναι το πως θα αποτρέψει την επανάληψη της περίπτωσης της Κάσου». Υποστήριξε επίσης ότι η μέχρι σήμερα στάση της κυβέρνησης «δεν συνιστά εγγύηση πραγματικής προστασίας των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας».
Τουρκική αντι-NAVTEX αναμένεται τις επόμενες ημέρες
Πηγές που μίλησαν στο in.gr αναφέρουν ότι το «Abeille Marengo» είναι έτοιμο να ξεκινήσει τις βυθομετρικές έρευνες. Οι εργασίες θα αρχίσουν από το σημείο όπου είχαν διακοπεί το 2024. Οι περισσότερες εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να παρεμποδίσει το έργο στο πεδίο. Η Άγκυρα αναμένεται να περιοριστεί στη συνήθη πρακτική της αντι-NAVTEX. Την ίδια εκτίμηση, ότι δεν θα υπάρξει δυναμική αντίδραση, έχει διατυπώσει και ο κ. Γεραπετρίτης.
Διπλωματικοί κύκλοι, κατά το «Βήμα», θεωρούν βέβαιη την τουρκική αντι-NAVTEX. Εκτιμούν ότι θα ανοίξει νέος γύρος χαρτογραφικής αντιπαράθεσης. Αρμόδιες πηγές λένε ότι το Πολεμικό Ναυτικό έχει λάβει όλα τα προβλεπόμενα μέτρα και βρίσκεται στο απαιτούμενο επίπεδο ετοιμότητας. Η Αθήνα δηλώνει ότι έχει έτοιμα αμυντικά και διπλωματικά σενάρια για κάθε ενδεχόμενο.
Η κυβέρνηση προειδοποιεί ότι τυχόν τουρκική παρέμβαση σε ένα συγχρηματοδοτούμενο ευρωπαϊκό έργο θα φέρει την Άγκυρα σε ευθεία αντιπαράθεση με την Ελλάδα και με την Ευρωπαϊκή Ένωση.































