Η Πολεμική Αεροπορία αποκτά για πρώτη φορά αεριωθούμενο μεταγωγικό αεροσκάφος και αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού. Τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026 υπογράφηκε στην Αθήνα διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Πορτογαλίας για την προμήθεια τριών αεροσκαφών KC-390 Millennium της βραζιλιάνικης Embraer, με δικαίωμα (option) για ακόμη τρία. Η υπογραφή έγινε παρουσία του υπουργού Νίκου Δένδια και του Πορτογάλου ομολόγου του Νούνο Μέλο. Ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε τη συμφωνία «δύο πρωτιές στην Ιστορία μας». Το πρώτο αεροσκάφος αναμένεται να παραδοθεί το 2027.
- Η συμφωνία προβλέπει τρία αεροσκάφη KC-390 και δικαίωμα προμήθειας τριών ακόμη (3+3).
- Η πρώτη παράδοση προγραμματίζεται για το 2027.
- Τα KC-390 θα ανεφοδιάζουν αρχικά τα Rafale και τα Mirage και, σε έναν χρόνο, τα F-16, σύμφωνα με τον υπουργό.
- Η Ελλάδα γίνεται η έβδομη ευρωπαϊκή χώρα που επιλέγει το KC-390.
Η απόφαση είχε προηγηθεί στο ΚΥΣΕΑ, μέσα σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού
Το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) είχε ήδη εγκρίνει την αγορά. Πρόκειται για το ανώτατο κυβερνητικό όργανο που αποφασίζει για τα μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα, και η προμήθεια των τριών KC-390 περιλαμβανόταν σε μια σειρά προγραμμάτων αναβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων. Στο ίδιο ευρύτερο σχέδιο εντάσσονται η αναβάθμιση των F-16 στη διαμόρφωση Viper, η σχεδιαζόμενη απόκτηση F-35 και η ανάπτυξη του πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Τα νέα αεροσκάφη θα πλαισιώσουν έναν μεταφορικό στόλο που αποτελείται από γηρασμένα C-130 Hercules και τακτικά μεταγωγικά C-27J Spartan. Η Αθήνα έχει επίσης δώσει βάρος στη μεγαλύτερη εγχώρια συμμετοχή στην αμυντική παραγωγή και στη στενότερη συνεργασία με ευρωπαίους και άλλους συμμάχους.
Στην Αθήνα έπεσαν οι υπογραφές και ο Δένδιας μίλησε για «δύο πρωτιές»
Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Γενικός Διευθυντής Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, και ο Γενικός Διευθυντής Εξοπλισμών του πορτογαλικού υπουργείου Άμυνας, António José Baptista.
Στις κοινές δηλώσεις με τον Νούνο Μέλο, ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι για πρώτη φορά οι δύο χώρες μπορούν να μετατρέψουν «μια εξαιρετική σχέση» σε συνεργασία «με πολύ συγκεκριμένο και σημαντικό περιεχόμενο».
«Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεροσκάφος-τάνκερ, δηλαδή αεροσκάφος που μπορεί να ανεφοδιάζει τα μαχητικά μας στον αέρα», δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Όπως εξήγησε, ο εναέριος ανεφοδιασμός «πολλαπλασιάζει τον χρόνο που μένουν στον αέρα» τα μαχητικά, ώστε το όριο να το θέτει πλέον «η αντοχή του χειριστή». Πρόσθεσε: «Αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, τότε το αεροσκάφος προσγειώνεται μόλις τελειώσουν τα καύσιμά του». Για να τονίσει τη σημασία της αγοράς, ανέτρεξε στην ιστορία:
«Αν η Ελλάδα είχε αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα των μαχητικών μας αεροσκαφών, η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής».
Ο υπουργός σημείωσε ακόμη ότι η Πορτογαλία θα μεταφέρει στην Ελλάδα την τεχνογνωσία της από τη χρήση των αεροσκαφών και θα βοηθήσει στην εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων. Από την πλευρά της Embraer, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Embraer Defense & Security, Bosco Da Costa Junior, είπε ότι η ελληνική επιλογή δείχνει την εμπιστοσύνη των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ στο αεροσκάφος. Ως πλεονεκτήματα ανέφερε τις επιδόσεις, την αξιοπιστία και τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας.
Ένα αεροσκάφος για μεταφορές, ανεφοδιασμό και αποστολές διάσωσης
Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΘΑ, το KC-390 είναι δικινητήριο αεριωθούμενο μεταγωγικό νέας γενιάς, με δύο κινητήρες IAE V2500-E5. Έχει μέγιστο ωφέλιμο φορτίο 26 τόνων και ταχύτητα πλεύσης 470 κόμβων, δηλαδή περίπου 870 χλμ./ώρα. Η εμβέλειά του φτάνει τα 3.370 ναυτικά μίλια, γύρω στα 6.200 χιλιόμετρα, και μπορεί να επιχειρεί σε ύψος έως 36.000 πόδια, περίπου 11.000 μέτρα. Έχει μήκος 35,2 μέτρα, εκπέτασμα πτερύγων 35,05 μέτρα και ύψος 11,84 μέτρα.
Μεταφέρει έως 80 στρατιώτες ή 64 πλήρως εξοπλισμένους αλεξιπτωτιστές. Σε αποστολή αεροδιακομιδής μπορεί να πάρει έως 74 φορεία και οκτώ συνοδούς ιατρούς. Χρησιμοποιείται επίσης για ρίψεις εφοδίων, έρευνα και διάσωση και ανθρωπιστική βοήθεια. Με την κατάλληλη διαμόρφωση ανεφοδιάζει αεροσκάφη και ελικόπτερα με το σύστημα probe-and-drogue, όπου το αεροσκάφος που ανεφοδιάζεται εισάγει τον ακροσωλήνα του σε εύκαμπτο σωλήνα με «χωνί». Μπορεί και το ίδιο να ανεφοδιαστεί από άλλο τάνκερ.
Από το 2027 οι παραδόσεις, ενώ τα F-16 χρειάζονται τεχνική λύση
Το πρώτο αεροσκάφος αναμένεται το 2027. Σύμφωνα με τον υπουργό, σε πρώτη φάση θα ανεφοδιάζονται τα Rafale και τα Mirage 2000, που διαθέτουν συμβατό σύστημα probe-and-drogue. Τα F-16 θα ακολουθήσουν «έναν χρόνο μετά από τώρα». Τα F-16 όμως χρησιμοποιούν διαφορετική μέθοδο, τον άκαμπτο βραχίονα (flying boom), και γι’ αυτό ο ανεφοδιασμός τους απαιτεί κατάλληλη τεχνική λύση και πιστοποίηση. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η πλήρης αξιοποίηση της νέας δυνατότητας για όλο το φάσμα των ελληνικών μαχητικών θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία.
Η ένταξη στην «οικογένεια» των χρηστών του KC-390 αναμένεται επίσης να βελτιώσει τη διαλειτουργικότητα με το ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα θα μπορεί να αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας για την εκπαίδευση, την τεχνική υποστήριξη και την εφοδιαστική. Πριν από την Ελλάδα, το αεροσκάφος επέλεξαν η Πορτογαλία, η Ουγγαρία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Τσεχία και η Σουηδία. Εκτός Ευρώπης το χρησιμοποιούν ή το έχουν επιλέξει η Βραζιλία, η Νότια Κορέα, το Ουζμπεκιστάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Κολομβία.
Θαλάσσια drones και Διάστημα στα επόμενα βήματα της συνεργασίας
Ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι η συνεργασία με τη Λισαβόνα θα επεκταθεί στα θαλάσσια drones, τομέα στον οποίο η Πορτογαλία, όπως είπε, «έχει κάνει εξαιρετικά βήματα». Ο ίδιος έχει επισκεφθεί εξειδικευμένο κέντρο σε ναυτική βάση της Λισαβόνας. Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης σκάφη που θα λειτουργούν ως φορείς drones (drone carriers) και μέσα που θα λειτουργούν ως «drone killers». Το επόμενο κεφάλαιο αφορά τους δορυφόρους. Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι σε λίγες ημέρες θα εγκαινιάσει τη Διοίκηση Διαστήματος της Πολεμικής Αεροπορίας και ότι αναζητούνται εταίροι για την παρουσία των ευρωπαϊκών χωρών στο Διάστημα.































