Μία υπόθεση που αγγίζει άμεσα και τους εκατομμύρια Έλληνες χρήστες μιας από τις δημοφιλέστερες εφαρμογές βίντεο έφτασε σε συμβιβασμό στις ΗΠΑ: η TikTok και η κινεζική μητρική της ByteDance συμφώνησαν να καταβάλουν 400 εκατ. δολάρια (περίπου 370 εκατ. ευρώ) για να διακανονίσουν αγωγή του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης (DOJ), η οποία υποστήριζε ότι η πλατφόρμα παραβίασε τη νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο. Η συμφωνία ανακοινώθηκε την Παρασκευή και αφορά τη συλλογή προσωπικών δεδομένων από παιδιά κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονιών τους.
- Η TikTok θα πληρώσει 300 εκατ. δολάρια άμεσα και άλλα 100 εκατ. μετά την ακύρωση προηγούμενης δικαστικής συμφωνίας που αφορούσε την Musical.ly.
- Πρόκειται, σύμφωνα με το DOJ, για έναν από τους μεγαλύτερους διακανονισμούς που έχουν επιτευχθεί σε υπόθεση με βάση τον νόμο COPPA.
- Η αγωγή είχε κατατεθεί το 2024 επί κυβέρνησης Μπάιντεν.
Γιατί αφορά και τον Έλληνα χρήστη το θέμα
Παρότι η υπόθεση εκτυλίσσεται στις ΗΠΑ, το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα βρίσκεται εδώ και καιρό στο επίκεντρο και στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα και την υπόλοιπη ΕΕ, η συλλογή προσωπικών δεδομένων παιδιών ρυθμίζεται από τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR), ο οποίος θέτει αυστηρές προϋποθέσεις για την επεξεργασία δεδομένων ανηλίκων και απαιτεί γονική συγκατάθεση κάτω από συγκεκριμένο όριο ηλικίας. Η αμερικανική υπόθεση δείχνει ότι οι μεγάλες πλατφόρμες βρίσκονται υπό αυξανόμενη εποπτεία διεθνώς για το πώς διαχειρίζονται τα δεδομένα των νεαρότερων χρηστών.
Τι κατήγγειλε η αμερικανική Δικαιοσύνη
Η αγωγή είχε κατατεθεί τον Αύγουστο του 2024 από το υπουργείο Δικαιοσύνης μαζί με την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC). Σύμφωνα με το DOJ, η TikTok επέτρεπε εν γνώσει της σε παιδιά να δημιουργούν κανονικούς λογαριασμούς, να ανεβάζουν και να μοιράζονται βίντεο και μηνύματα με ενήλικες και άλλους χρήστες, ενώ συνέλεγε και διατηρούσε πλήθος προσωπικών πληροφοριών χωρίς να ενημερώνει ή να ζητά τη συγκατάθεση των γονιών.
Η αγωγή ανέφερε επίσης ότι η εταιρεία συνέλεγε δεδομένα παιδιών που χρησιμοποιούσαν τη λειτουργία «Kids Mode» και ότι «συχνά απέτυχε» να ανταποκριθεί σε αιτήματα γονιών για διαγραφή των δεδομένων των παιδιών τους.
Ο νόμος COPPA (Children’s Online Privacy Protection Act) υποχρεώνει τις ιστοσελίδες και τις διαδικτυακές υπηρεσίες που απευθύνονται σε παιδιά να λαμβάνουν γονική συγκατάθεση πριν συλλέξουν προσωπικά στοιχεία χρηστών κάτω των 13 ετών.
Πληρωμή σε δύο δόσεις και μια παλιότερη υπόθεση
Με βάση τους όρους του διακανονισμού, η TikTok θα καταβάλει άμεσα 300 εκατ. δολάρια (περίπου 275 εκατ. ευρώ) και επιπλέον 100 εκατ. δολάρια (περίπου 92 εκατ. ευρώ) μετά την έκδοση δικαστικής απόφασης που θα ακυρώνει προηγούμενη συμφωνία σε βάρος της προκατόχου της εφαρμογής, της Musical.ly.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η εταιρεία έρχεται αντιμέτωπη με τις αμερικανικές αρχές για το ίδιο ζήτημα. Το 2019 η TikTok είχε συμφωνήσει να πληρώσει 5,7 εκατ. δολάρια (περίπου 5,3 εκατ. ευρώ) για να κλείσει υπόθεση της FTC, σύμφωνα με την οποία η Musical.ly συνέλεγε παράνομα προσωπικά στοιχεία παιδιών — ένα πρόστιμο που τότε είχε χαρακτηριστεί από την υπηρεσία ως το μεγαλύτερο σε υπόθεση παιδικής ιδιωτικότητας.
Αλλαγές στην ιδιοκτησία μετά τη νέα συμφωνία
Το υπουργείο Δικαιοσύνης τόνισε ότι, από τότε που κατατέθηκε η αγωγή, η TikTok «υπέστη σημαντικές αλλαγές στην ιδιοκτησία, τη διοίκηση, τις λειτουργίες συμμόρφωσης και τις πρακτικές ιδιωτικότητάς της», εφαρμόζοντας μέτρα για την ενίσχυση της προστασίας των νεαρότερων χρηστών, τη βελτίωση των ελέγχων ηλικίας και την ενδυνάμωση της γονικής εποπτείας.
Νωρίτερα φέτος, η ByteDance προχώρησε σε συμφωνία που μεταβίβασε την πλειοψηφία της αμερικανικής δραστηριότητας της TikTok σε μη κινεζικούς επενδυτές, ανάμεσά τους η Oracle, η Silver Lake και το κρατικό επενδυτικό fund του Άμπου Ντάμπι, MGX. Η ByteDance διατηρεί ποσοστό 19,9% στο νέο σχήμα, γνωστό ως TikTok USDS Joint Venture. Η κίνηση αυτή έφερε την εταιρεία σε συμμόρφωση με τον αμερικανικό νόμο που έθετε δίλημμα «πώληση ή απαγόρευση» και τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2025.
Η εφαρμογή χρησιμοποιείται από πάνω από 200 εκατομμύρια Αμερικανούς. Η ρύθμιση της υπόθεσης έρχεται ως ένα ακόμη βήμα εξομάλυνσης μετά από χρόνια έντονης εποπτείας, τόσο για τις πρακτικές ιδιωτικότητας όσο και για τις διασυνδέσεις με την Κίνα.
Τι σημαίνει πρακτικά ο διακανονισμός
Για τους γονείς, ο διακανονισμός σημαίνει ότι μια από τις πιο δημοφιλείς στους ανηλίκους πλατφόρμες υποχρεώνεται να επιδείξει αυστηρότερη τήρηση των κανόνων προστασίας δεδομένων. Ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας Stanley E. Woodward Jr. χαρακτήρισε τη συμφωνία «μεγάλη νίκη για τα αμερικανικά παιδιά και τους γονείς», σημειώνοντας ότι η προτεραιότητα είναι «η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο». Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του Πολιτικού Τμήματος του υπουργείου, Brett Shumate, ανέφερε ότι η συμφωνία «αντικατοπτρίζει ουσιαστική πρόοδο» και κλείνει την υπόθεση «με επιτυχία».
Η TikTok δεν είχε προχωρήσει άμεσα σε σχόλιο.
Πιστεύετε ότι οι πλατφόρμες όπως η TikTok προστατεύουν επαρκώς τους ανήλικους χρήστες, ή χρειάζονται αυστηρότεροι κανόνες και στην Ελλάδα; Πείτε μας τη γνώμη σας.
