Πιο υγρός και πιο θυελλώδης καιρός αναμένεται στη βορειοδυτική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς πλησιάζει το φθινόπωρο και ο χειμώνας στο βόρειο ημισφαίριο. Αιτία, σύμφωνα με τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office), ένα Ελ Νίνιο που εξελίσσεται στο ισχυρότερο των τελευταίων δεκαετιών — και πιθανότατα το εντονότερο εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Το φυσικό κλιματικό φαινόμενο βρίσκεται ακόμη σε φάση ενίσχυσης στον Ειρηνικό, όμως οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις του θα γίνουν αισθητές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, φτάνοντας ως την Ευρώπη.
- Η Met Office αναμένει το εντονότερο Ελ Νίνιο εδώ και πάνω από έναν αιώνα.
- Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας σε ζώνη του Ειρηνικού μπορεί να ξεπεράσει τους 3°C.
- Το φαινόμενο θεωρείται «πολύ πιθανό» να καταστήσει το 2027 το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί.
Τι σημαίνει για τη βορειοδυτική Ευρώπη και τους Τροπικούς
Ο Άνταμ Σκάιφ, επικεφαλής των μακροπρόθεσμων προβλέψεων της Met Office, τόνισε ότι υπάρχουν ήδη ενδείξεις για ενίσχυση των βροχοπτώσεων και των καταιγίδων στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε όλη τη βορειοδυτική Ευρώπη προς τον Νοέμβριο. Οι πιο ισχυρές συνέπειες, ωστόσο, αναμένονται γύρω από τους Τροπικούς, με «πραγματικά σοβαρές ξηρασίες σε περιοχές όπως η Νότια Αμερική και ο δυτικός Ειρηνικός».
Η προειδοποίηση έρχεται σε μια χρονιά που πολλές χώρες αντιμετωπίζουν ήδη ακραία καιρικά φαινόμενα. Πυρκαγιές έχουν κάψει πάνω από 200.000 εκτάρια στην Ινδονησία, ενώ στη νοτιοδυτική Ευρώπη οι φωτιές οδήγησαν στην εκτόπιση τουλάχιστον 325.000 ανθρώπων σε Ισπανία και Γαλλία.
«Πρέπει να είμαστε σαφείς: πρόκειται για ένα πρωτοφανές γεγονός. Δεν έχω δει ποτέ τόσο ισχυρό σήμα Ελ Νίνιο στις προβλέψεις μας», δήλωσε ο Σκάιφ.
Μια τεράστια «δεξαμενή» θερμότητας κάτω από τον Ειρηνικό
Το Ελ Νίνιο είναι η θερμή φάση ενός φυσικού κύκλου στον τροπικό Ειρηνικό, γνωστού ως Νότια Ταλάντωση (ENSO). Εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο ως επτά χρόνια και διαρκεί περίπου έναν χρόνο. Υπό κανονικές συνθήκες, οι αληγείς άνεμοι μεταφέρουν τα θερμά επιφανειακά νερά από τα ανατολικά προς τα δυτικά· κατά τη διάρκεια ενός Ελ Νίνιο οι άνεμοι αυτοί εξασθενούν, επιτρέποντας στα θερμότερα νερά να εξαπλωθούν ανατολικά και να απελευθερώσουν θερμότητα στην ατμόσφαιρα.
Αυτό που κάνει το φετινό φαινόμενο ιδιαίτερα ανησυχητικό κρύβεται και κάτω από την επιφάνεια. Σε βάθος περίπου 100 μέτρων, οι θερμοκρασίες καταγράφονται σε ορισμένα σημεία έως και 8°C πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα — μια τεράστια αποθήκη θερμού νερού που μπορεί να λειτουργήσει ως «καύσιμο» τους επόμενους μήνες.
Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στη ζώνη αναφοράς του Ειρηνικού βρίσκονται ήδη πάνω από 2°C υψηλότερα από τα φυσιολογικά, με τις προβλέψεις να δείχνουν υπέρβαση των 3°C αργότερα μέσα στο 2026. Ορισμένα μοντέλα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο η απόκλιση να πλησιάσει ακόμη και τους 4°C — επίπεδα που δεν έχουν εμφανιστεί στα αρχεία που ξεκινούν το 1950.
Πόσο ακραίο μπορεί να γίνει
«Έχουμε ακόμη πολλούς μήνες μπροστά μας καθώς το φαινόμενο συνεχίζει να αναπτύσσεται, και αυτός είναι ένας από τους λόγους που έχουμε αυξημένη βεβαιότητα ότι θα πρόκειται για γεγονός-ρεκόρ», εξηγεί ο κλιματολόγος Ζικ Χάουσφαδερ του Berkeley Earth. Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν επιβεβαιωθεί μια τόσο ακραία εξέλιξη, «δεν είναι εκτός πραγματικότητας» το ενδεχόμενο να πρόκειται για το ισχυρότερο Ελ Νίνιο των τελευταίων 500 ή και 1.000 ετών, αν και δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για μια τέτοια σύγκριση με βεβαιότητα.
Ο διάσημος κλιματολόγος Τζέιμς Χάνσεν του Πανεπιστημίου Κολούμπια περιγράφει το φαινόμενο ως «off the charts», σημειώνοντας ότι η θερμική ανωμαλία στα ανώτερα 300 μέτρα του Ειρηνικού ξεπερνά ήδη το «σούπερ» Ελ Νίνιο του 1997-98. Η NOAA, που τον Φεβρουάριο υιοθέτησε νέο δείκτη μέτρησης (RONI), εκτιμά σε 69% την πιθανότητα να είναι το ισχυρότερο στα δεδομένα της από το 1950.
Προάγγελος της θερμότητας των επόμενων δεκαετιών
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η κλιματική αλλαγή ανθρωπογενούς προέλευσης εντείνει τις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο. Καθώς η μεγαλύτερη επίδραση της θερμότητας γίνεται αισθητή τον επόμενο χρόνο, η Met Office θεωρεί «πολύ πιθανό» το 2027 να γίνει το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί. Σύμφωνα με υπολογισμούς των Ζικ Χάουσφαδερ και Άντριου Ντέσλερ, το φαινόμενο θα προσθέσει προσωρινά 0,3°C πάνω στη μακροπρόθεσμη τάση, οδηγώντας το 2027 στους 1,76°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα — συμπυκνώνοντας σε μία χρονιά τόση θέρμανση όση θα αναμενόταν αλλιώς έως το 2037.
«Είναι κάτι σαν προεπισκόπηση του μέλλοντος», σχολίασε ο Ντέσλερ, καθηγητής στο Texas A&M. Ιστορικά, ισχυρά Ελ Νίνιο έχουν συνδεθεί με καταστροφικές συνέπειες: η ερευνήτρια Χέιλι Φάουλερ του Πανεπιστημίου του Νιούκαστλ αναφέρει ως σημείο σύγκρισης το Ελ Νίνιο του 1877-1878, που προκάλεσε λιμούς και περίπου 50 εκατομμύρια θανάτους, κυρίως στην Ασία και τη Νότια Αμερική.
Πιστεύετε ότι η Ευρώπη είναι προετοιμασμένη για έναν πιο υγρό και θυελλώδη χειμώνα; Μοιραστείτε την άποψή σας για το πώς μπορεί να επηρεάσει την περιοχή μας ένα Ελ Νίνιο-ρεκόρ.
