Μια φυσική ένωση με την ονομασία obakulactone (OL), που απομονώνεται από τον φλοιό του φυτού Phellodendri cortex, ενδέχεται να αποτελέσει νέα οδό αντιμετώπισης της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Engineering. Ερευνητές διαπίστωσαν, σε πειράματα με αρουραίους και απομονωμένα κύτταρα, ότι η ουσία μείωσε τα σημάδια της αρθρίτιδας προάγοντας την αποδόμηση της πρωτεΐνης ACOT1 μέσω της οδού ουβικιτίνης-πρωτεασώματος και αποκαθιστώντας την ισορροπία των ακόρεστων λιπαρών οξέων. Τα ευρήματα, όπως τονίζουν οι επιστήμονες, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια νέα προσέγγιση για τη θεραπεία της νόσου.
- Η ένωση obakulactone μείωσε το πρήξιμο, τη φλεγμονή και τις βλάβες στις αρθρώσεις αρουραίων με ρευματοειδή αρθρίτιδα.
- Οι ερευνητές αναγνώρισαν την πρωτεΐνη ACOT1 ως πιθανό νέο φαρμακευτικό στόχο.
- Η μελέτη έγινε σε ζώα και κύτταρα· απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα στον άνθρωπο.
Μειώθηκε το πρήξιμο και οι βλάβες στις αρθρώσεις των πειραματόζωων
Οι ερευνητές δοκίμασαν την OL σε αρουραίους στους οποίους είχε προκληθεί ρευματοειδής αρθρίτιδα με πλήρες ανοσοενισχυτικό του Freund (CFA). Τα ζώα έλαβαν χαμηλές (50 mg·kg⁻¹·d⁻¹), μεσαίες (100 mg·kg⁻¹·d⁻¹) και υψηλές (200 mg·kg⁻¹·d⁻¹) δόσεις για 21 ημέρες.
Η θεραπεία μείωσε σημαντικά το πρήξιμο στις αρθρώσεις και συνέβαλε στην αποκατάσταση της φυσιολογικής δομής του χόνδρου και του αρθρικού υμένα, του ιστού που επενδύει το εσωτερικό των αρθρώσεων. Παράλληλα, βελτίωσε τις παθολογικές μεταβολές σε ανοσολογικά όργανα, όπως ο θύμος αδένας και ο σπλήνας.
Η ουσία μετέβαλε επίσης την ανοσολογική δραστηριότητα εντός των αρθρώσεων: μείωσε τα υψηλά επίπεδα κυττάρων CD3+ T και μακροφάγων CD68+, ενώ μετέτρεψε τα μακροφάγα από την προφλεγμονώδη κατάσταση M1 προς την αντιφλεγμονώδη M2. Οι εξετάσεις αίματος έδειξαν ότι η OL μείωσε, με τρόπο εξαρτώμενο από τη δόση, φλεγμονώδη μόρια όπως τα IL-1β, IL-6, IL-17 και TNF-α, καθώς και δείκτες της νόσου όπως RF, CCP-Ab, CRP και MMP-3.
Αποκατάσταση του διαταραγμένου μεταβολισμού των λιπαρών οξέων
Με τη χρήση τεχνικών πολυωμικής ανάλυσης —μεταβολομικής, απεικόνισης με φασματομετρία μάζας MALDI και πρωτεομικής— οι ερευνητές εξέτασαν πώς η OL επηρεάζει βιολογικές διεργασίες σε όλο το σώμα. Η ανάλυση έδειξε ότι η ρευματοειδής αρθρίτιδα είχε διαταράξει την παραγωγή και τον μεταβολισμό ακόρεστων λιπαρών οξέων, ενώ η OL βοήθησε να διορθωθούν αυτές οι ανωμαλίες, μεταξύ άλλων σε αραχιδονικό, λινελαϊκό και α-λινολενικό οξύ.
Στα εργαστηριακά πειράματα, η OL επιβράδυνε την υπερβολική ανάπτυξη των αρθρικών ινοβλαστών —κυττάρων που συμβάλλουν στη φλεγμονή και στη βλάβη χόνδρου και οστού—, ενθάρρυνε την απόπτωσή τους και μείωσε την απελευθέρωση φλεγμονωδών κυτταροκινών.
Η πρωτεΐνη ACOT1 αναδεικνύεται σε άμεσο στόχο
Σειρά δοκιμών έδειξε ότι η OL προσδένεται απευθείας στην ACOT1, αυξάνοντας την αποδόμησή της μέσω του πρωτεασώματος. Η μείωση της ACOT1 οδήγησε με τη σειρά της σε χαμηλότερα επίπεδα της πρωτεΐνης SCD1 και σε περιορισμό των σηματοδοτικών οδών JAK-STAT και PI3K-AKT, οι οποίες ρυθμίζουν την επιβίωση, την ανάπτυξη, τη φλεγμονή και την ίνωση των κυττάρων.
Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η OL ασκεί την αντιφλεγμονώδη και αντιπολλαπλασιαστική της δράση στοχεύοντας την ACOT1 και ρυθμίζοντας τον μεταβολισμό των λιπαρών οξέων.
Τι σημαίνει το εύρημα για μια χρόνια νόσο
Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια χρόνια συστημική αυτοάνοση νόσος που πλήττει περίπου το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα προσβάλλει λανθασμένα υγιείς ιστούς των αρθρώσεων, προκαλώντας πόνο, πρήξιμο, δυσκαμψία και προοδευτική βλάβη. Οι υπάρχουσες θεραπείες δεν αποδίδουν εξίσου σε όλους τους ασθενείς και ενίοτε προκαλούν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες — γεγονός που εξηγεί το ενδιαφέρον για νέους στόχους.
Η σημασία της μελέτης έγκειται στο ότι προσφέρει προκλινικές ενδείξεις για μια εναλλακτική στρατηγική: αντί να καταστέλλεται απλώς η φλεγμονή, στοχεύεται ο διαταραγμένος μεταβολισμός των λιπαρών οξέων στη ρίζα του. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ανάπτυξη φαρμάκων γύρω από την ACOT1. Επειδή όμως η έρευνα διεξήχθη σε αρουραίους και απομονωμένα κύτταρα, χρειάζονται περαιτέρω μελέτες προτού διαπιστωθεί εάν η OL είναι ασφαλής και αποτελεσματική στον άνθρωπο.
Πιστεύετε ότι οι φυσικές ενώσεις μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο αντιμετώπισης των αυτοάνοσων νοσημάτων; Μοιραστείτε τη γνώμη σας στα σχόλια.
