«Το πλαγκτόν μπορεί να είναι μικροσκοπικές μορφές ζωής, αλλά ανήκει στους πιο σημαντικούς οργανισμούς του πλανήτη μας — χωρίς αυτό, η Γη θα ήταν ένας πολύ διαφορετικός τόπος». Με αυτά τα λόγια η καθηγήτρια θαλάσσιας διατήρησης Abigail McQuatters-Gollop συμπυκνώνει το μήνυμα μιας νέας έκθεσης που εκπονήθηκε υπό την ηγεσία του Πανεπιστημίου του Πλίμουθ και δημοσιεύθηκε από τη Σύμπραξη για τις Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής στη Θάλασσα (MCCIP). Η έκθεση καταγράφει τα πιο πρόσφατα στοιχεία που δείχνουν ότι μεγάλης κλίμακας αλλαγές στις κοινότητες του πλαγκτού συμβαίνουν ήδη στα ύδατα του Ηνωμένου Βασιλείου.
- Η έκθεση εκπονήθηκε με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Πλίμουθ και δημοσιεύθηκε από τη MCCIP.
- Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ενισχύονται από την εμπορική αλιεία, τις υπεράκτιες ενεργειακές υποδομές και τις απορροές από τη γεωργία.
- Οι συγγραφείς εξέτασαν πάνω από 500 μελέτες και συντόνισαν 17 ειδικούς του πλαγκτού από όλο το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τι λένε οι επιστήμονες για τη σημασία του πλαγκτού
«Ελπίζω αυτή η έκθεση να βοηθήσει ώστε το πλαγκτόν και τα πελαγικά ενδιαιτήματα να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη στη θαλάσσια πολιτική και στον σχεδιασμό προσαρμογής στο κλίμα», δηλώνει ο Dr Matthew Holland, ερευνητής και επικεφαλής συγγραφέας. «Το πλαγκτόν αποτελεί τη βάση των θαλάσσιων τροφικών αλυσίδων, στηρίζοντας την αλιεία και παίζοντας θεμελιώδη ρόλο στον κύκλο του άνθρακα, ωστόσο συχνά λαμβάνει πολύ λιγότερη προσοχή από τα πιο ορατά μέρη του θαλάσσιου περιβάλλοντος.»
Ο Holland προσθέτει ότι, συνοψίζοντας τα πλέον πρόσφατα δεδομένα, η έκθεση φιλοδοξεί να προσφέρει σε φορείς χάραξης πολιτικής, διαχειριστές και το ευρύ κοινό μια καλύτερη κατανόηση του πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ήδη τις βρετανικές θάλασσες και του τι θα μπορούσαν να σημαίνουν οι μελλοντικές μεταβολές για τα οφέλη που προσφέρει το κοινό θαλάσσιο οικοσύστημα στην κοινωνία.
Το πλαγκτόν βρίσκεται στη βάση σχεδόν κάθε θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας: οι μικροσκοπικοί αυτοί οργανισμοί παράγουν οξυγόνο, τρέφουν τα ψάρια που καταλήγουν στα δίχτυα και δεσμεύουν άνθρακα, γι’ αυτό και οι μεταβολές τους αφορούν πολύ περισσότερα από τη βιολογία της θάλασσας.
Πώς οι ανθρώπινες δραστηριότητες ενισχύουν τις αλλαγές
Σύμφωνα με την έκθεση, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ενισχύονται από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η εμπορική αλιεία και η ανάπτυξη υπεράκτιων ενεργειακών υποδομών, καθώς και από τις απορροές της γεωργίας και άλλων χερσαίων βιομηχανιών. Οι συγγραφείς επισημαίνουν έντονες διαφορές μεταξύ διαφορετικών περιοχών του παράκτιου και θαλάσσιου περιβάλλοντος, ενώ η ελλιπής παρακολούθηση σε ορισμένες περιοχές οδηγεί σε έλλειψη συναίνεσης για κάποιες παρατηρούμενες τάσεις και προβλέψεις.
Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές αναμένουν ότι οι επιπτώσεις που παρατηρούνται σήμερα θα επηρεάσουν ολόκληρο το θαλάσσιο οικοσύστημα, με πιθανή επίδραση στην αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα της τροφικής αλυσίδας στο μέλλον.
Πάνω από 500 μελέτες πίσω από την έκθεση
Η νέα έκθεση της MCCIP βασίζεται σε προηγούμενη αξιολόγηση που είχε δημοσιευθεί το 2020 και είχε επίσης συν-συνταχθεί από επιστήμονες του Πανεπιστημίου. Έπειτα από πρόσκληση της βρετανικής υπηρεσίας Defra, ο Holland ηγήθηκε της παραγωγής της νέας έκθεσης, διεξάγοντας στοχευμένη ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο πλαγκτόν εντός και γύρω από τα βρετανικά ύδατα.
Η εργασία περιέλαβε τον έλεγχο περισσότερων από 500 μελετών και τη συνεργασία με ερευνητές σε όλη την Ευρώπη για την αξιολόγηση της υγείας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων στο πλαίσιο της OSPAR, της διεθνούς σύμβασης που είναι υπεύθυνη για την προστασία του Βορειοανατολικού Ατλαντικού. Τα συγκεντρωμένα στοιχεία ταξινομήθηκαν ανάλογα με τον τύπο της παρατηρούμενης αλλαγής, τους παράγοντες που την προκαλούν και τη γεωγραφική περιοχή. Ο Holland συντόνισε επίσης ομάδα 17 συν-συγγραφέων, ειδικών στο πλαγκτόν από όλο το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην ομάδα συμμετείχαν επιστήμονες από το Κέντρο Θαλάσσιας Βιολογίας και Επιστήμης Διατήρησης του Πανεπιστημίου (CMACS), τη Marine Biological Association, το Plymouth Marine Laboratory, την Environment Agency, το Cefas, τη Σκωτσέζικη Κυβέρνηση και τη Scottish Association for Marine Science.
Ένα ακόμη «κομμάτι του παζλ» για τη δράση
«Εδώ και δεκαετίες λέμε ότι οι κοινότητες του πλαγκτού αλλάζουν ως αποτέλεσμα των μεταβολών στο παγκόσμιο κλίμα και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, και τα πιο ολοκληρωμένα στοιχεία είναι ο μόνος τρόπος να το φέρουμε σε μεγαλύτερη προσοχή», τονίζει η McQuatters-Gollop. «Αυτή η έκθεση, και τα ισχυρά επιστημονικά δεδομένα στα οποία βασίζεται, μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη κομμάτι του παζλ που τελικά θα οδηγήσει σε συντονισμένη δράση για τη διαχείριση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιφερειακή και παγκόσμια κλίμακα.»
Πιστεύετε ότι η προστασία αόρατων οργανισμών όπως το πλαγκτόν θα έπρεπε να έχει υψηλότερη θέση στην περιβαλλοντική πολιτική; Μοιραστείτε τη γνώμη σας στα σχόλια.
