Η αντιπαράθεση Ισραήλ και Τουρκίας για τη Συρία εισέρχεται σε νέα, πιο επικίνδυνη φάση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα ισραηλινών μέσων (Israel Hayom, i24NEWS, Yediot Ahronoth), το Ισραήλ εξετάζει πλέον με ποιον τρόπο θα μπορούσε να πλήξει τουρκικές δυνάμεις χωρίς να ενεργοποιήσει τον μηχανισμό συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Η εξέλιξη ακολουθεί το ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα, την Τρίτη, κατά της αεροπορικής βάσης Αμπού Αλ Ντουχούρ στη βορειοδυτική Συρία και μια σειρά έντονων δηλώσεων εκατέρωθεν, που έχουν φέρει τις δύο χώρες πιο κοντά σε μια άμεση σύγκρουση.
- Το Ισραήλ βομβάρδισε την Τρίτη τη βάση Αμπού Αλ Ντουχούρ στην Ιντλίμπ, επικαλούμενο επικείμενη ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων.
- Τουρκία και Συρία διαψεύδουν οποιαδήποτε τουρκική στρατιωτική παρουσία στη βάση.
- Η Άγκυρα κάνει λόγο για «παγίδα» του Νετανιάχου, οι ΗΠΑ καταδίκασαν την επίθεση.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι μελετούν τα όρια του Άρθρου 5
Κατά τα δημοσιεύματα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι μελέτησαν το εύρος του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ και κατέληξαν ότι, ενώ η διάταξη προστατεύει το τουρκικό έδαφος, η εφαρμογή της είναι λιγότερο ξεκάθαρη όταν τουρκικές δυνάμεις είναι αναπτυγμένες εκτός Τουρκίας — μεταξύ άλλων στη Συρία. Το Άρθρο 5 ορίζει ότι ένοπλη επίθεση κατά ενός μέλους της Συμμαχίας θεωρείται επίθεση κατά όλων· ωστόσο το κατά πόσον καλύπτει δυνάμεις που δρουν εκτός των εθνικών συνόρων παραμένει νομικά αμφιλεγόμενο. Τα ίδια δημοσιεύματα αναφέρουν εκτίμηση της ισραηλινής πλευράς ότι η Άγκυρα ετοιμάζεται να στείλει επιπλέον οπλισμό στη Συρία, ενδεχομένως και συστήματα αεράμυνας, ενώ ο Νετανιάχου φέρεται να συγκάλεσε έκτακτο συμβούλιο ασφαλείας.
Η ίδια η διερεύνηση των νατοϊκών προβλέψεων δείχνει πόσο σοβαρά αξιολογεί το Ισραήλ το ενδεχόμενο μιας μετωπικής σύγκρουσης με μια χώρα-μέλος της Συμμαχίας.
Οι δηλώσεις που ανέβασαν τη θερμοκρασία
Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατς κατηγόρησε την Πέμπτη, μέσω ανάρτησης στο X, τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι «σέρνει την Τουρκία σε επικίνδυνες περιπέτειες στη Συρία», τονίζοντας ότι το Ισραήλ «δεν θα επιτρέψει σε καμία οντότητα να απειλήσει την ασφάλειά του». Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δηλώσει την Τετάρτη ότι είχε προειδοποιήσει τη Συρία να μην επιτρέψει τουρκική παρουσία στη βάση: «Το μήνυμά μας ήταν πολύ σαφές. Μην το κάνετε. Μάλλον δεν το κατάλαβαν». Ο αρχηγός του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Εγιάλ Ζαμίρ, προειδοποίησε ότι ο στρατός δεν θα επιτρέψει σε «εχθρικές δυνάμεις» να εγκατασταθούν στα συριακά σύνορα.
Άγκυρα και Δαμασκός διαψεύδουν, μιλούν για «παγίδα»
Η Τουρκία απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ, δήλωσε ότι δεν υπήρχε καμία τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία στη βάση πριν ή κατά τη διάρκεια της επίθεσης, χαρακτηρίζοντάς τη «απαράδεκτη» και «απερίσκεπτη» και δεσμεύτηκε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να στηρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας. Ο διευθυντής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρανετίν Ντουράν, υποστήριξε ότι η Τουρκία «δεν θα πέσει στην παγίδα» του Νετανιάχου, τον οποίο κατηγόρησε ότι μεταχειρίζεται την εχθρότητα προς την Άγκυρα ως «πολιτική σανίδα σωτηρίας» ενόψει εκλογών.
Από τη Δαμασκό, ο υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ Σεϊμπάνι δήλωσε ότι δεν υπήρχε σχέδιο ανάπτυξης τουρκικών δυνάμεων, ότι η βάση είναι σε μεγάλο βαθμό άδεια και μη λειτουργική και ότι αποκαθίσταται για χρήση από τη συριακή αεροπορία. Παραδέχθηκε ότι Τούρκοι αξιωματικοί την είχαν επισκεφθεί για συνεργασία στην εκπαίδευση, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων για αποκλιμάκωση με το Ισραήλ, εφόσον γίνονται σεβαστές οι ανησυχίες ασφαλείας και των δύο πλευρών.
Ένα προϋπάρχον ρήγμα και μια εσωτερική διάσταση
Η κρίση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο έντασης. Μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ το 2024, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένα πλήγματα στη νοτιοδυτική Συρία, ενώ η Τουρκία διατηρεί εδώ και χρόνια στρατιωτική παρουσία στο βόρειο και ανατολικό τμήμα της χώρας και έχει αναδειχθεί σε βασικό σύμμαχο του νέου Σύρου προέδρου Άχμεντ αλ Σαράα. Πέρυσι οι δύο χώρες είχαν συστήσει δίαυλο επικοινωνίας για την αποφυγή επεισοδίων στη Συρία.
Στο εσωτερικό του Ισραήλ, η αντιπολίτευση θεωρεί την ένταση τεχνητή. Ο ηγέτης των Δημοκρατών, Γιαΐρ Γκολάν, χαρακτήρισε το πλήγμα «προκλητικό και επικίνδυνο», κατηγορώντας τον Νετανιάχου ότι χρησιμοποιεί τη στρατιωτική ισχύ για την πολιτική του επιβίωση εν όψει των εκλογών του Οκτωβρίου. Το γεγονός ότι το Ισραήλ, μια χώρα-εταίρος των ΗΠΑ, σταθμίζει ενέργειες κατά μιας άλλης χώρας-εταίρου που ανήκει στο ΝΑΤΟ, καθιστά κάθε πιθανή κλιμάκωση εξαιρετικά περίπλοκη διπλωματικά και στρατιωτικά.
Πιστεύετε ότι η ένταση Ισραήλ – Τουρκίας στη Συρία μπορεί να οδηγήσει σε ανοιχτή σύγκρουση ή πρόκειται για επικοινωνιακό παιχνίδι; Πείτε μας τη γνώμη σας.
