Η Ουκρανία χρησιμοποιεί στο πεδίο της μάχης drones που μπορούν να «κλειδώσουν» έναν στόχο και να συνεχίσουν προς αυτόν ακόμη κι όταν χάνεται η σύνδεση με τον ανθρώπινο χειριστή. Όπως εξήγησε στο Business Insider ο Ντμίτρο «Λίμπερ» Ζλουκτένκο, πρώην χειριστής drone και σήμερα αναλυτής στο 413ο Σύνταγμα Μη Επανδρωμένων Συστημάτων «RAID» της Ουκρανίας, πολλά ουκρανικά drones διαθέτουν τη λειτουργία που αποκαλεί «target lock». Χάρη σε αυτήν, το drone εντοπίζει και πλήττει τον στόχο του ακόμη και όταν οι Ρώσοι, μέσω ηλεκτρονικού πολέμου, διακόπτουν τη σύνδεση εντολών και εικόνας.
- Ουκρανικά drones συνεχίζουν την επίθεση αυτόνομα όταν χάνεται η σύνδεση με τον χειριστή.
- Η λειτουργία «κλειδώματος στόχου» παρακάμπτει τις ρωσικές ηλεκτρονικές παρεμβολές.
- Οι άνθρωποι παραμένουν υπεύθυνοι για την επιλογή των στόχων.
Η δυνατότητα αυτή χρησιμοποιείται σε συστήματα όπως το drone μεσαίας εμβέλειας Hornet της εταιρείας Perennial Autonomy, το οποίο επικοινωνεί με τον χειριστή του μέσω ενός τερματικού Starlink της SpaceX. Ωστόσο, οι απότομοι ελιγμοί και οι βαθιές καθόδοι διακόπτουν κάποιες φορές τη σύνδεση με τον δορυφόρο, σημείωσε ο Ζλουκτένκο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το να μπορεί το drone «να κάνει μόνο του την υπόλοιπη δουλειά είναι απλώς εξαιρετικό».
Ο άνθρωπος παραμένει «στο βρόχο» των αποφάσεων
Η Ουκρανία δεν πολεμά με πλήρως αυτόνομα όπλα. Οι άνθρωποι διατηρούν σε μεγάλο βαθμό τον έλεγχο και την ευθύνη για την επιλογή των στόχων. Ένας χρήστης αναγνωρίζει και ορίζει τον στόχο, τον «δείχνει» στην κάμερα και το λογισμικό καθοδήγησης του drone, και στη συνέχεια το σύστημα διορθώνει μόνο του την πορεία για να τον παρακολουθεί. Η πολυπλοκότητα αυτής της τερματικής καθοδήγησης ποικίλλει: άλλοτε πρόκειται για προγραμματισμένη διαδικασία και άλλοτε για πιο εξελιγμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Κάποια συστήματα, ανέφερε ο Ζλουκτένκο, μπορούν ακόμη και να πλοηγούνται μόνα τους αντιπαραβάλλοντας τις εικόνες των καμερών τους με αποθηκευμένους δορυφορικούς χάρτες.
«Όλα τα συστήματα που είναι σήμερα σε χρήση διατηρούν σε πολύ σημαντικό βαθμό έναν άνθρωπο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων», τόνισε ο αναλυτής.
Πώς η αυτονομία βοηθά έναν μικρότερο στρατό
Πέρα από την παράκαμψη των παρεμβολών, η μερική αυτονομία επιτρέπει σε έναν μικρότερο στρατό να αντιμετωπίσει έναν μεγαλύτερο αντίπαλο. Μειώνει τον αριθμό των αποφάσεων που πρέπει να λάβει κάθε χειριστής και ανοίγει τον δρόμο ώστε ένας άνθρωπος να επιβλέπει περισσότερα συστήματα ταυτόχρονα. Ο Μικίτα Ρόζκοφ της Frontline Robotics ανέφερε ότι πολλά ουκρανικά drones μπορούν ήδη να πλοηγούνται αυτόνομα προς στόχους που έχουν εντοπίσει οι χειριστές. Ουκρανικές εταιρείες αναπτύσσουν επίσης εξοπλισμό που προσαρμόζεται σε διαφορετικούς τύπους drones, όπως το μονάδα τερματικής καθοδήγησης TFL-1 της The Fourth Law.
Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας προβάλλει ενεργά την τεχνολογία αυτή, αναδεικνύοντας μεταξύ άλλων το drone LITAVR της εταιρείας F-Drones, το οποίο, σύμφωνα με το υπουργείο, «αναγνωρίζει τον στόχο και καθοδηγεί αυτόνομα το drone μέχρι την πρόσκρουση», με τον χειριστή να ελέγχει μόνο την ταχύτητα στην τελική φάση.
Από την επιχείρηση «Spiderweb» σε μια ευρύτερη κούρσα εξοπλισμών
Πρώιμες μορφές αυτής της τεχνολογίας παρατηρήθηκαν τον Ιούνιο του 2025, στην επιχείρηση «Spiderweb». Σύμφωνα με την Ουκρανία, τα drones μεταφέρθηκαν κρυφά μέσα σε φορτηγά κοντά σε ρωσικές βάσεις και έπληξαν 41 ρωσικά αεροσκάφη· όταν κάποια έχασαν το σήμα, χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να συνεχίσουν την προσχεδιασμένη διαδρομή και να ενεργοποιήσουν αυτόματα τις κεφαλές τους.
Η τάση δεν περιορίζεται στην Ουκρανία. Οι ΗΠΑ δοκιμάζουν ήδη drones με ενσωματωμένη τεχνητή νοημοσύνη στην έρημο Μοχάβι, με την εταιρεία Anduril να κάνει την πρώτη σχετική χρήση στα μέσα Ιουλίου και την General Atomics να ακολουθεί. Σύμφωνα με τον αμερικανικό σχεδιασμό, προβλέπονται περίπου 1.000 τέτοια drones με κόστος 25 έως 30 εκατ. δολαρίων το καθένα, ενώ για τα αυτόνομα όπλα συνολικά προορίζονται 54,6 δισ. δολάρια. Στην αντίπερα όχθη, η Ρωσία αναβαθμίζει τα drones Geran, με νεότερες γενιές που, σύμφωνα με ρωσικά μέσα, διαθέτουν οπτική αναγνώριση στόχου και τερματική αυτονομία.
Την ίδια στιγμή, η αυτονομία δεν σημαίνει πάντα επίθεση χωρίς έλεγχο. Η λετονική Origin Robotics, που εφοδιάζει την Ουκρανία, κατασκευάζει το αναχαιτιστικό drone Blaze, το οποίο αυτοκαταστρέφεται αν διακοπεί η σύνδεσή του, με τον άνθρωπο να επιβεβαιώνει κάθε εμπλοκή. «Δεν έχουμε τους αριθμούς σε πεζικό», εξήγησε ο διευθύνων σύμβουλος Άγκρις Κίπουρς, τονίζοντας ότι η αυτονομία επιτρέπει στους μικρότερους στρατούς να αναπτυχθούν σε κλίμακα.
Πιστεύετε ότι η αυξανόμενη αυτονομία των drones αλλάζει ριζικά τον χαρακτήρα του πολέμου; Πείτε μας τη γνώμη σας στα σχόλια.
