Οι ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας πραγματοποίησαν τα ξημερώματα της Τετάρτης κοινά πλήγματα εναντίον φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο ανατολικό Ιράκ, με τη δικαιολογία ότι οι στόχοι συνδέονταν με επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) εναντίον σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων. Η κίνηση, που έρχεται έπειτα από μερικές ημέρες ανήσυχης ηρεμίας, απειλεί να κλιμακώσει περαιτέρω τη σύγκρουση που περιλαμβάνει το Ιράν. Πρόκειται για την πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν που το Ριάντ αναλαμβάνει επισήμως την ευθύνη για στρατιωτικά πλήγματα εντός του ιρακινού εδάφους.
- Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ανέφερε ότι αμερικανικά και σαουδαραβικά μαχητικά έπληξαν πολλαπλές εγκαταστάσεις εφοδιασμού και αποθήκες όπλων στο ανατολικό Ιράκ.
- Η Σαουδική Αραβία δήλωσε ότι «δεν επιδιώκει κλιμάκωση» αλλά θα απαντά «σε κάθε επίθεση».
- Το Ιράν αρνήθηκε κάθε εμπλοκή, ενώ ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε ιρανική βαλλιστική επίθεση κατά βάσεών του.
- Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου ενισχύθηκαν κατά περίπου 5%.
«Αμερικανικά και σαουδαραβικά μαχητικά αεροσκάφη έπληξαν πολλαπλές τρομοκρατικές εγκαταστάσεις εφοδιασμού και οπλισμού στο ανατολικό Ιράκ», ανέφερε η CENTCOM, χαρακτηρίζοντας τα πλήγματα «ισχυρή απάντηση» σε περισσότερες από 30 επιθέσεις με drones «κατευθυνόμενες από τους Φρουρούς της Επανάστασης» το τελευταίο 72ωρο.
Το Ριάντ αναλαμβάνει για πρώτη φορά στρατιωτική δράση στο Ιράκ
Το σαουδαραβικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε ότι η αεροπορία του βασιλείου συμμετείχε σε «περιορισμένα και στοχευμένα πλήγματα» εναντίον παραστρατιωτικών ομάδων πιστών στο Ιράν, οι οποίες κατά το Ριάντ ενέχονταν στις επιθέσεις κατά πετρελαϊκών εγκαταστάσεων. «Το βασίλειο τονίζει ότι δεν επιδιώκει την κλιμάκωση, αλλά θα απαντά σε κάθε επίθεση εναντίον του», σημείωσε το υπουργείο, επικαλούμενο το «δικαίωμα στην αυτοάμυνα».
Νωρίτερα, το Ριάντ είχε ανακοινώσει ότι οι αντιαεροπορικές του δυνάμεις αναχαίτισαν και κατέστρεψαν αρκετά drones που εκτοξεύθηκαν από το ιρακινό έδαφος με στόχο εγκαταστάσεις στην ανατολική επαρχία (Sharqiya) και το Ριάντ – για δεύτερη συναπτή ημέρα. Ο εκπρόσωπος του σαουδαραβικού υπουργείου Άμυνας Τούρκι αλ Μάλικι απέδωσε τις επιθέσεις σε «τρομοκράτες παραστρατιωτικούς που συνδέονται με το Ιράν», ενώ το Ριάντ κάλεσε τη Βαγδάτη να εμποδίσει τη χρήση του ιρακινού εδάφους για επιθέσεις εναντίον του.
Η σημασία της κίνησης είναι ιδιαίτερη: αν και η Σαουδική Αραβία είχε βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο επιθέσεων που αποδίδει στο Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, μέχρι τώρα είχε αποφύγει τη στρατιωτική απάντηση εντός Ιράκ. Η άμεση εμπλοκή του Ριάντ σε πλήγματα σε τρίτη χώρα διευρύνει τον κύκλο των εμπόλεμων και καθιστά τη σύγκρουση σαφώς πιο περιφερειακή.
Οι φιλοϊρανικές δυνάμεις μιλούν για νεκρούς, η Βαγδάτη ερευνά
Οι ιρακινές Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (PMF) ανέφεραν ότι αρκετά επίσημα αρχηγεία τους σε διάφορες περιοχές της χώρας επλήγησαν από ό,τι περιέγραψαν ως αμερικανικές και σαουδαραβικές δυνάμεις, κάνοντας λόγο, σύμφωνα με προκαταρκτικές εκτιμήσεις, για αρκετούς νεκρούς, τραυματίες και υλικές ζημιές σε κτίρια και εγκαταστάσεις. Η κυβέρνηση στη Βαγδάτη ανακοίνωσε την έναρξη έρευνας, ενώ η «Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ», δίκτυο φιλοϊρανικών ένοπλων ομάδων, διέψευσε κάθε εμπλοκή σε επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ιράν αρνείται την ευθύνη και προειδοποιεί
Η Τεχεράνη απέρριψε κατηγορηματικά κάθε ανάμειξη και προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να θεωρηθεί υπεύθυνη. Αξιωματούχος του ιρανικού υπουργείου Άμυνας, μέσω του κρατικού δικτύου IRIB, χαρακτήρισε «σοβαρό λάθος εκτίμησης» την απόδοση στο Ιράν πυραύλων που εκτοξεύθηκαν από άλλες χώρες. Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι «η αντίσταση θα συνεχιστεί» όσο υφίστανται απειλές εναντίον του Ιράν.
Λίγες ώρες νωρίτερα, η CENTCOM ανακοίνωσε ότι απέτρεψε «αιφνιδιαστική» ιρανική επίθεση: στις 17:45 ώρα ανατολικών ΗΠΑ (00:45 ώρα Ελλάδας) οι Φρουροί της Επανάστασης εκτόξευσαν πολλαπλούς βαλλιστικούς πυραύλους από ιρανικό έδαφος με στόχο αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίοι, όπως ανέφερε, αναχαιτίστηκαν όλοι. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι, βάσει πρώτων εκτιμήσεων, εκτοξεύθηκαν έως τέσσερις πύραυλοι. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν χωριστά ότι έβαλαν εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία, ενώ ο ιορδανικός στρατός δήλωσε ότι αναχαίτισε πέντε ιρανικούς πυραύλους.
Οι νέες ανταλλαγές πυρών έβαλαν τέλος σε μια σύντομη περίοδο ηρεμίας, που είχε ακολουθήσει την απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει προγραμματισμένη διήμερης εβδομάδας εκστρατεία βομβαρδισμών, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η Τεχεράνη επιθυμεί επανέναρξη των συνομιλιών. Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ διέψευσε τον ισχυρισμό, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχουν επί του παρόντος διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ναυάγιο του σχεδίου για τα Στενά του Ορμούζ
Παράλληλα, ναυάγησαν οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, το θαλάσσιο πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Σύμφωνα με ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη απέρριψε πρόταση του Ομάν –υποστηριζόμενη από κράτη του Κόλπου– για κοινή διαχείριση της υδάτινης οδού, χαρακτηρίζοντάς την χωρίς πιθανότητες επιτυχίας και κατηγορώντας ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία ότι πίεσαν το Μασκάτ για «μη ρεαλιστικά σχέδια».
Το σχέδιο προέβλεπε ότι το Ιράν θα μοιραζόταν τη διαχείριση των Στενών με το Ομάν, ενώ τα πλοία θα κατέβαλλαν εθελοντικές εισφορές, κατά το πρότυπο των Στενών της Μάλακα. Αμερικανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι η προτεινόμενη συμφωνία δεν θα περιλάμβανε διόδια ή υποχρεωτικά τέλη και επανέλαβε ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι διεθνής υδάτινη οδός που πρέπει να παραμείνει ελεύθερη. Ταυτόχρονα, αμερικανοσαουδαραβική κοινοπραξία ανακοίνωσε πρόοδο σε έργο διυλιστηρίου αξίας 5 δισ. δολαρίων, σχεδιασμένο να ενισχύσει την ενεργειακή υποδομή του Κόλπου εκτός των Στενών.
Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
Η νέα κλιμάκωση προκάλεσε άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η τιμή του Brent ενισχύθηκε κατά 1,13%, φτάνοντας τα 83 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI κατέγραψε άνοδο 4,11%, επίσης στα 83 δολάρια το βαρέλι. Συνολικά η αγορά κινήθηκε ανοδικά κατά περίπου 5%, ανακτώντας μέρος των απωλειών της Δευτέρας, όταν οι τιμές είχαν υποχωρήσει κατά περίπου 8%.
Στο διπλωματικό σκέλος, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισαν «θετική και παραγωγική» τη συνάντηση των ομάδων τους στο Οβάλ Γραφείο την Τρίτη, την πρώτη από την έναρξη του πολέμου, που διήρκεσε περίπου 90 λεπτά.
Πιστεύετε ότι η άμεση εμπλοκή της Σαουδικής Αραβίας οδηγεί σε έναν ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο ή σε νέο γύρο διαπραγματεύσεων; Μοιραστείτε την άποψή σας.
